Mükellefler ve meslek mensupları talepleri doğrultusunda enflasyon düzeltmesi uygulamasını ertelemeyi talep etti.
Türkiye Büyük Millet Meclisi bu talepleri dikkate alarak ilgili kanun teklifini kabul etti.
Enflasyon Düzeltmesinin Ertelenmesine İlişkin Yasal ve Kurumsal Çerçeve
Kabul edilen düzenleme enflasyon muhasebesinin belirli yıllarda uygulanmamasını hükme bağladı. Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Usul Kanunu’nun bağlayıcı hükümler içerdiğini açıkladı. Kanun ekonomik şartlar oluştuğunda işletmelere enflasyon düzeltmesi yükümlülüğü getiriyor. Buna rağmen Meclis yeni düzenlemeyle bu yükümlülüğe geçici bir istisna tanıdı. Meclis 2025 hesap döneminden itibaren uygulamayı erteleme yönünde karar aldı. Erteleme kararı geçici vergi dönemlerini de kapsayacak biçimde düzenlendi. Düzenleme idari yükleri azaltmayı ve uygulama risklerini sınırlamayı hedefliyor. Söz konusu düzenleme, 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde de enflasyon düzeltmesi uygulanmamasını öngörmektedir.
Özel hesap dönemine tabi mükellefler için 2026, 2027 ve 2028’de biten dönemler kapsama alındı. Yasama organı, bu kararı alırken enflasyon düzeltmesine ilişkin şartların fiilen oluşup oluşmadığını dikkate almamıştır. Buna ek olarak, Cumhurbaşkanına tanınan yetki kapsamında erteleme süresini üç yıla kadar uzatma imkânı bulunmaktadır. Meclis, söz konusu düzenlemeyi şekillendirirken mükellefler ve meslek mensuplarından gelen talepleri ayrıntılı biçimde değerlendirmiştir. Küçük ve orta ölçekli işletmeler enflasyon düzeltmesinin ciddi idari ve mali yük oluşturduğunu belirtiyor.
Uygulamanın Mükellefler Üzerindeki İdari ve Mali Etkileri
Akademik ve mesleki çevreler, enflasyon düzeltmesi uygulamasının muhasebe süreçlerini karmaşıklaştırdığını ve hata riskini artırdığını ifade etmektedir. Bu durum, mükelleflerin ilave vergi ve cezai yaptırımlarla karşı karşıya kalma ihtimalini de gündeme getirmiştir. TBMM, değerlendirme sürecinde daha önce yapılan yasal düzenlemelerle mükelleflere sürekli yeniden değerleme imkânı tanındığını da göz önünde bulundurmuştur. Ayrıca, 2023 ve 2024 hesap dönemlerinde uygulanan enflasyon düzeltmesi sayesinde mali tabloların enflasyon etkisinden büyük ölçüde arındığı vurgulanmıştır.
Bu çerçevede Meclis, şartlar oluşsa dahi 2025, 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde enflasyon düzeltmesi uygulamasını erteleme yönünde irade ortaya koymuştur. Bununla birlikte, kabul edilen düzenleme iktisadi kıymetlerin yeniden değerlenmesine yönelik herhangi bir kısıtlama içermemektedir. Mükellefler, amortismana tabi iktisadi varlıklarını yeniden değerleyerek amortisman hesaplamalarını güncel değerler üzerinden gerçekleştirebilecektir. Bu işlemler sonucunda mükellefler için ek bir vergi yükümlülüğü doğmayacaktır.
Öte yandan bazı kuruluşlar, 2024 hesap döneminde yapılan enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan kar veya zarar farklarını kazanç tespitinde dikkate almamıştır. Bu kuruluşlar, yeni düzenleme kapsamında 2025, 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde de enflasyon düzeltmesi uygulamayacaktır. Düzenleme; bankalar, finansal kiralama şirketleri, faktoring kuruluşları, ödeme ve elektronik para kuruluşları ile sermaye piyasası kurumlarını kapsamaktadır. Ayrıca sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri ile varlık yönetim şirketleri de bu gruba dâhil edilmiştir. Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve tasfiye veya iflas sürecindeki şirketler de düzenlemenin uygulama alanı içerisinde yer almaktadır.
No responses yet